أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

77

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

به ركوع و سجود مىشود گناهان ازو فرومىريزد . و معاذ جبل روايت كند كه مردى بنزديك رسول صلى اللّه عليه و آله آمد گفت : يا رسول اللّه چگوئى در مردى كه با زنى نامحرم بخلوت بنشيند و هر چه از ميان زنان و مردان باشد در ميان ايشان برود مگر مواقعه ، خداى تعالى اين آيت فرستاد كه : « وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ » رسول صلى اللّه عليه و آله گفت : بايد كه برخيزد و وضوء نماز بكند و دو ركعت نماز بكند تا كفّارهء گناه او باشد صحابه گفتند : يا رسول اللّه اين او راست خاصّ يا جملهء امّت را عامّ ؟ - گفت : بلى جملهء امّت راست عامّ كه مؤمن باشد سه بار باز گفت . و در خبر مىآيد كه : چون بنده را در گور نهند چهار آتش بيايد و قصد او كند نماز بيايد يكى را دفع كند ، و روزه بيايد يكى را بنشاند ، و صدقه بيايد يكى را برگرداند ، و صبر بيايد يكى را باز دارد . كعب الاحبار گفت : در كتب اوائل است كه : سه چيز است كه هر كه بدان محافظت كند او بندهء منست حقّا و هر كه او را ضايع گذارد او دشمن منست حقّا ، نماز و روزه و غسل جنابت ، امير المؤمنين على عليه السّلام چون وقت نماز درآمدى گونهء رويش بگرديدى و مضطرب شدى گفتندى : ترا چه بود ؟ - گفتى كه : وقت گزاردن امانتى درآمد كه خداى تعالى عرضه كرد بر آسمانها و زمينها و كوهها همه از آن بترسيدند و نيارستند پذيرفتن تا خود من چگونه خواهم گزاردن . . . ! و اما زكات امير المؤمنين على عليه السّلام از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله روايت كند كه در خطبة الوداع گفت : « ايّها الناس ادّوا زكات أموالكم » اى مردمان زكات مال بدهيد كه هر كه زكات ندهد نماز نبود او را ، و هر كه نماز نبود او را دين نبود او را ، و هر كه دين نبود او را روزه و حجّ و جهاد نبود او را . رسول ( ص ) گفت كه : اعمال اهل بهشت و اهل دوزخ بر من عرضه كردند اوّل كس كه در بهشت شود سه كس را يافتم شهيد ؛ و بندهء مملوك كه عبادت خداى نيكو كند و خواجهء خود را نصيحت كند ؛ و مردى ضعيف حال صاحب عيال ، و اوّل كس از اهل دوزخ هم سه كس را يافتم : اميرى مسلّط و مالدارى كه زكات مال ندهد و درويشى متكبّر .